آشنائي با آوا
X
خــــدا در یـک کـتــاب ِ فـیــلان صـد صفـحـه ای ، قــیـد ِ بـنـدگـی را بـیــان کـــرد
و شـیـطــــان ،
قـــــاعــدهء زنـــدگــــی را بــــــا مـیــنیــمـــــــــال . . !
چــه سخـــت اسـت . . ،
ديـــدن ِ روح ابــوسفــیــان ، در قــالـب ِ بــی خـــردان ِ امـیـــر نـمـــا
ســرزمیـنی که هـنرمـنـدانـش ، هــر روز بـا واژه هـائی از جـنـس ِ سنـگ ِ سیّـاسـانی
که بـی پروا ، آزادی را در سیـاهچـاله هـای کـژفهـمی هـایـشان به سـلول کـشیــده انـد
رمــی ِ جــمـرات مـی کــنـنـد . . .
در پــی ِحــركـــت نـكــوهــيـدهء آقــای سيــنـمـــا
فــاصلهء آرزوهــای آوا را بــا تـقـديـــر، نــدانــستــه هـــايـش رقــم می زنــد .
نــدانــستـــه هـــائی كــه شــايــد ، هيــچگـــاه از آن آگـــاه نـشـــود
شـايــد هــم ، آنــقــدر به اصــرار پـــا بر زمــيــن بـكوبـد ،
كـه روزگـار از سر ِ لـــــَج ، چـيــزی پــرت كــند پـيـــش ِ رويــش !
امـــا گـــاهــی ميـــشود كه عـــقـل و هـــوس چـــيزی ميـگويـــند كه به ظــاهـــر خــوشــاينـد اسـت ،
امـــا دل ، بـــی دليـــل پـــس ميـــزنـــد
آوا ايـــن بی دلـــيــل ها را دوســت ميـــدارد ،
گـــونـــه ای قمـــار اسـت كــه هـــرگـــاه به يــادش ميـفـــتـــد ، احسـاس بــُـرد ميـــكنـــد
در حــوالــــی ِ مــا
عــدالــت ، از بطــن ِ روســپـی تـریــن مــادر ِ شهــر زاده مـیــشـود ...
گــويــنـد
هــر گــنــهكــار آيــنــده ای و هــر قــديــس گــذشــتــه ای دارد
مــن هــمــان قــديـســم ،
بــا كــولــه ای از گـنــاهــان خــاكـســتــر شــده
آری ، مــن هــمــان قــديـســم
آوا :
اگــر رأی دادن تـاثــیــری داشـت٬ آنـهـا اجـازهء ایــن کـار را بـه مـا نـمی دادنــد
دُعــا کــه میــکــنی ،
ســرت را آنــقــدر پــائــیــن نــگــاهــدار ، که چـَـشمــش بــه چــشمــان ِ لــرزانــت نــیــفــتد
د ستــت کــه به دامـَـنــــش رســــیــد ،
از عــفــت ِ بــر بــاد رفــتــهء دنــیــا بــگــو
و گــریــه هــایــت را آنــقــدر کـــــــِـــــش بــده ، تــا دوبــاره رســالــتــش را بــه يــاد آورد
هــــر چــــنــد . . ،
کــســانــی روی غــیــبــتــش آنــقــدر حــســاب کــرده انــد ،
کــه صــنــدلــی ِ خــالــی اش را ، وجــب بــه وجــب ســنــد زده انــــد !
آزادی واژهء عـجـیــبــیست . . ،
هـــر تــعـــریــفــی کــه بـــرایــش بیـــاوری ، بــه نــوعــی مـحـــدوش کـــرده ای
آش ِ نـخـــورده و دهــــــان ِ ســـوخـــتــه یـــعــنـــی . .،
بــــــاد بـیـــن ِ مـــوهـــای تـــو بـــپــیــچــــــد
پـــریــشـــانـی اش قـــسمـــت ِ مـــن شـــود
" در میـــان ِ راز مــشتـــاقـــان ، قـلـــم نـــامـحـــرم اســـت "
جـــنـگی در مـــی گــیـرد
درد زوزه میکـــشد ، مـــرگ نعـــره میزنـــد و من فــقـــط نـظـــاره میکـــنـم
از میـــان ِ کـــلمـــات
آنهـــائـــی کـــه زنـــده مـــیمـــانــنـــد و پـــیروز میشـــونـــد ،
با تـــنی خــستـــه و زخـــمـی
عـــاشقـــانـــهای مـــیشـــونـــد بـــرای تـــو
مـخلــوقی هــزار ســالــه ام ،
در آتــن بــردهء فــلاســفه ، در روم فــاحشهء نــرون ، در قــرون ِ وســطی دهــقان ِ اربـابــان و در رنــسانــس کــارگــر ِ کــارخــانــهء نــساجــی بــودم . . .
در ایــن هــزار ســال ، هــزار بــار عشــقم را دزدیــدنــد ، هــزار بــار بــچه هایــم از گــرســنگی مــردنــد ، هــزار بــار پــدرم دق کــرد و هــزار بــار از نــداری گــریــستم . . .
هــزار ســال است کــه تــحمل مــی کــنم ، فرامــين ِ فــلاسفه را ، آلت ِ نــرون را ، فــحش های اربــابان را و خــستگی ۱۵ِ ســاعت کــار در کــارخــانــه را . . .
و همــواره نــیز تــرســیده ام ، از زبــان ِ فــلاسفــه ، از قــدرت ِ نــرون ، از اخــم ِ اربــاب و از تــعطیــلی کــارخــانــه . . .
بــه راســـتی ، آوا چــــرا اینگونه است . . ؟
خــــوشـه هـای انـگــــور در دهــــانـم مـَـســت مـی شــونـد
ایـن شعــرهـا هــفــت ســالـه انـد بــــانــو
بــیـــزارم از خـــدائـی کـه به طـــاعـت ِ مـن خــشنـــود شــود ،
و بــه معــصیـــت ِ مــن از مــن خـشـــم گــیـــرد .
چـنیـــن خـــدائـی ، خــود در بـــنـد ِ مــن اســـت !
شیـــخ ابـــوبکـــر واســـطی
کــَـمــان بــه دســـت و طـــعــام بـــه دوش
بـــا پـــیکــــان هـــائــی گـــنــدم گـــون
بـــه دیـــن ِ جـــماعــــت مــی شــَــوم ، بـــه قـــصـــد ِ یـــغــمـــا
" داوطـلـبــانـه شـکــم سِـــپــر می کــنـنـد و ابــلهــانـه مـی بــــازنــــد !
چـــه شـــده اســـت ایـــن مـــردمــــــان را ؟ "
تـــمـــام پـــیـــکــــــان هـــایـــم را بـــه یـــغـــمـــا مـــی بـَـــرنــد
چــه رازیـــســـت در پـــس ِ گــــــرســنـگـــی ،
کـه جـمـاعــت بـه جـای ِ دیـن ، جـان مـی بـازنـد از بـرای نـان !
بــايــد تــرســيـد از جــامــعــه ای كــه . . ،
احــســاســات ِ مــردمــانــش مــنطــقـشـان را زيــر ســوال می بـرد ،
امـا مـنطــقـشـان ، كــوچـكــتريـن تـأثــيـری بــر احـساسِــشـان نـمی گـذارد .
نگـــاه می کـــنـم
بـی تــــابـی ِ کــــودکـــان در صـــف تـــــاب را
تــــا فـــــــرامــوش کـــــــنـم لـــحـظـه ای ،
بـــی قـــــــراری ِ خـــــودم را
بـــَـــر ســــر ِ قـــــــرار
ایــنجـا هــرکـه بـه بـــاران قــسم خــورد ،
بـا خــود َش چـــتـر داشــت . . !
نــوح نبودم ، كه عمری بار ِ رسالت تو را به دوش كشم و با مِحـنـتم طوفان به پا كنی
سلیــــمان نبودم ، كه پادشاهی ام دهــی بر جــــن و انــــس و صبا را برايم بيــــافرينی
يــــوسف نبودم ، كه عــــزيز ِ مصـــرم داری و پدرم را به بوی پيراهنم بينائی بخشی
عيــــسی نبودم ، كه وقت ِ دنــــيا آمدن زبــــانم دهی و آبــــروی مادرم را خریده باشی
مــــحمد نبودم ، كه زيــــبایم کــــنی و صــــبور و از همه بــــيشتر دوستــــش بــداری
عــــلی هــــم نبــــودم ، كه بــــزرگ بــــود و مــــرد بــــود و كــــوه بــــود و مظــــلوم
من هيــــچ بــــودم ...
اما با چنـین ریـاضـتی که بــرایم مقـدر نمودی ، به خـــدائـی رسـیـده ام
تــــو چطــــور ؟
شبـيـــه ِ بنــــدگــــانـت نـشــُــدی هـنــــوز !
تــــكـرار ِ زايــــش ِ زمــيـن
اول مــوسیــقی بــود ، مــوسیــقی همــان صــدای انـفجــار ِ بــزرگ بــود .
بعـــد نقـــاشی بــود ، نقــاشی همــان تــابـلــو ِ قــَـوام آمــدن افـــلاک بـــود .
بــعـد شــعـر بــود ، شعــر همــان مــاجــرای سیــب خــوردن ِ حـــوا بـــود .
بعـد داستان کـوتاه بـود ، داستــان کــوتـاه همـان رانـده شـدن آدم و حـوا از بهــشـت بــود .
بعــد رُمــان بود. رُمــان همــان حســادت منــجــر بـه قــتـل ِ هـــابیـل بـه دسـت ِ قـــابیـل بــود کــه ،
صحــنـه را بــرای نـــوشــتـن ِ داستـــان هـــای بـلنــد مهـیــا کـــرد ...
و تــو در اين نـوبـهــار ، مخــتـــــاری
کـه چگــونـه نـقـش زنـی بــر زنــدگـی ات ، چگـونه دسـت یــابــــی بـر افــلاك ، به چه سـان شـعـــر بســرائـی ، هــابــيل بـاشـی یـــا قـــابــيل و يـــــــا ايـــنكـه از خــود ، داستــــان كــوتـــاه بـــسـازی يـــا بــــلنــد . . .
از تلخك ها و شومـــن های ادبـــی ، از نظـــر بازها و کـــامنت گـــذارها ، از صـــادق هـــدایت ها و كـــارو دوست ها ، از طنـــازهای ادبـــی و عـــشوه گـــرهای سيـــاسی ، از روستـــائی نـــویس ها و شهـــری نـــویس ها ، از پـــا انـــدازها و پـــشت ِ پـــا انـــدازها ، از سابـــقن حـــزب الهیها و عجـــالتـــن عـــشق ِ روشنـــفکری ها ، از سابـــقن عـــشق ِ روشنـــفکری ها و عجـــالتـــن پـــول بـــگیر بنـــویس ها ، از چـــپ نـــویس ها و راست نگـــارها ، از عمـــله پنـــهان ها و پـُــست مـــدرن آشکـــارها ، ازدیـــر آمـــده ها و زود رفـــته ها ، از اصغـــر قـــاتلِ وبـــلاگی ها و کـــودک نـــوجوان نـــویس ها ، از بـــرده بـــازاری ها و آزادی خـــواه ها . . ، و خـــلاصه از مـــداد و خـــودکار و پـــر ِ کـــلاغ و کـــاغذ و تـــخته مـــشق و کـــیبورد و غیـــره وغیـــره وغیـــره كـــه در ســـال گـــذشته ، آوا را همـــراهـــی نمـــوده انـــد ...
سپـــاسگـــزارم
در زوربــای یــونــانی ِ کـــازانــتـراکــیـس،
زوربـــا هــر جـا کــه نــمی تـــوانــسـت حــرف بــزنـــد، مـی رقــصيــد
بــی شـــَـک ،
نـوشــتن بــرای آوا ، حـکــم ِ هـمــان رقــص را دارد
فــــرقِ اســـت مـیـــان ِ مــــتـفـکــر و مــتعـصــّب . . .
اولــــی پُــــر اســت از ســـوال هــای بــی جــــواب ،
دومّـــی پُـــر اســت از جـــواب هــای بــی ســــوال .
نــوازش می كـــنـد گــــوشـم را
سـمـفـــونـــی ِ تَــــق تـــق ِ کـــفـش هـــای تَـــق تَــــقی ِ آوا ،
بـــا گـــامهــائــی کــه ، بـــزرگ می کـــنـد قــَـــوارۀ کــودکــی اش را
بـیــــا آوا ...
بـيــا کـنـــار ِ پـــله هــای اُریـــبِ پُـــر از شـمعــدانــی ،
زُلـــف هــای پُـــــر از زَنـــبــق ِ بــنـفـشت را شــــانـه زنـــــم
و از لابـــلای تــــارهـای تــنـیـدۀ مطـــلـق ،
بــه ســرزميــن ِ مــــهــــرهای دنـبــالــه دار ســـفـر كـــنـيـم . . .
از شـعـــــر و شــــاعــری لـــــب می دوخــــتـم
تــــا تــَـنـش كــــنی
از بــــــاورم ، تـــنـها . . .
كــشـتـی شكسته هــائـی بـــاقـــيـــست و چـــنـد حـيــوان
و هــــزاران پــسر نــــوح